De Henk Boerwinkel Cultuurprijs wordt jaarlijks uitgereikt aan een persoon, een groep of een organisatie die een opmerkelijke en positieve culturele bijdrage heeft geleverd aan de gemeente Meppel. Dat kunnen personen, groepen of organisaties, zowel binnen als buiten de gemeente Meppel zijn.


Historie Henk Boerwinkel Cultuurprijs
In het Drukkerijmuseum in Meppel was in de zomer van 2007 te zien welke mooie poppen, maskers, affiches en andere creatieve werkstukken poppenspeler en kunstenaar Henk Boerwinkel heeft nagelaten. De expositie was een eerbetoon na een rijke carrière van 50 jaar poppenmaker- en speler.
Het was de eerste keer dat de jeugdig ogende zeventiger een solotentoonstelling had ingericht. De bescheiden Boerwinkel was een beetje beduusd over de lovende woorden die de burgemeester bij de opening van de expositie uitsprak. 'Het is de eerste keer dat ik officieel ben geopend,' lachte Boerwinkel. Tijdens de tentoonstelling werd het idee geopperd al zijn creaties te bundelen. Hoe beduusd kan iemand zijn als hij zijn creatieve leven samengevat ziet in een lijvig en royaal geïllustreerd boekwerk. Dat boek kwam er.

Ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van Theaterrestaurant Het Schellinkje in Meppel bewerkten 76 kunstenaars een speciaal bord op creatieve wijze. Deze bijzondere collectie ‘kunstborden’ geeft een goed beeld van de kunstenaars en amateur-kunstenaars die rond het jaar 2000 in Meppel en omgeving actief waren. In 2002 werd de totale collectie geveild. Met de opbrengst werd de Henk Boerwinkelprijs in het leven geroepen. Een Meppeler commissie van personen die affiniteit hebben met cultuur in de ruimste zin van het woord wijst de winnaar aan.

De vernoeming van Henk Boerwinkel was een eerbetoon aan de internationaal bekende poppenspeler. Henk was in 2002 gestopt met het geven van voorstellingen. In totaal verzorgde hij er 2800, waarvan de meeste samen met zijn vrouw Ans. Zij reisden over de hele wereld. Boerwinkel heeft zijn persoonlijke en zijn artistieke leven die zo indringend met elkaar zijn vervlochten, op boeiende en overzichtelijke wijze beschreven in het boek De Magische Wereld van het Figurentheater Triangel.
Inmiddels is het comité van wie alleen woordvoerder Henrico ten Brink naar buiten treedt, alweer toe aan de tiende uitreiking van de Henk Boerwinkel Cultuurprijs.


2004
Na de uitreiking van de prijs aan de Archeologische Vereniging Meppel in 2003 in de persoon van Siem Willems werd de prijs een jaar later toegekend aan Thijs Rinsema. Boerwinkel maakte bij de uitreiking duidelijk waarom juist de lokale cultuurprijs naar hem is vernoemd. De hoofdprijs, naast het geldbedrag, een linosnede met daarop een vleugeloorbeest, kwam in de trouwzaal van Kunsthuis Secretarie tot leven, terwijl Henk Boerwinkel aan de dunne touwtjes trok. De creatie werd 45 jaar geleden gemaakt in Meppel, een stad die met zijn inwoners voor Thijs Rinsema ‘een onuitputtelijke bron’ voor zijn veelzijdig werk vormen.
Boerwinkel overhandigde de trofeeën aan Thijs Rinsema uit waardering voor een persoon (of instelling) met een opmerkelijke culturele bijdrage aan de gemeente Meppel. Een belangrijke reden voor het comité voor de keuze van Rinsema was het verschijnen dat jaar van het boek ‘Joden in Meppel 1940-1945’. In dit standaardwerk beschrijft Rinsema minutieus hoe de relatief grote groep Joodse inwoners via een zorgvuldig voorbereid plan uit Meppel verdween om er nooit meer terug te keren.


2005
De Henk Boerwinkel Cultuur Prijs werd in 2005 toegekend aan de Stichting Drents Poppenspelfestival. Dit festival dat sinds 1990 tweejaarlijks in Meppel plaats vindt, levert volgens de jury een unieke bijdrage aan het culturele leven van de stad. Het festival heeft tot nu toe elke keer een breed scala laten zien van circa 50 voorstellingen, bedoeld voor alle leeftijden.
De voorstellingen tijdens het Drents Poppenspelfestival zijn zeer divers van aard. Ze bestaan uit een eenvoudig spel met handpoppen, groots opgezette producties en traditionele vertoningen. Eveneens is er ruimte voor uitvoeringen met uitgesponnen literaire vertellingen en experimenten waarin het beeld het gesproken woord vervangt. Nederlandse spelers, maar ook poppenspelersgroepen uit omringende Europese landen vonden hun weg naar Meppel. Groepen uit China, Wit-Rusland, Roemenië , Brazilië en Bulgarije verzorgden voorstellingen die anders moeilijk te zien zouden zijn. Een vondst is Pop-en Route. Tijdens dit evenement worden ook andere locaties en instellingen betrokken dan alleen Schouwburg Ogterop. Juist dankzij dit zeer gevarieerde aanbod trekt het Poppenfestival bezoekers uit heel Nederland.
Het bestuur van de Stichting Drents Poppenspelfestival heeft in enkele jaren Meppel op de culturele kaart van zowel Nederland als de omringende landen gezet, aldus de jury.


2006
Insiders wisten het al langer: in voormalige zuivelfabriek ‘De Venen’ gebeuren tegenwoordig bijzondere dingen. Een deel van de activiteiten die door stichting Kunst in Kolderveen (KiK) worden georganiseerd, onttrekt zich aan de openbaarheid en dus aan de waarneming van het publiek, maar een ander deel van de activiteiten is vrij toegankelijk voor iedereen die daar belangstelling voor heeft. In dat laatste geval gaat het om presentaties die verzorgd worden door beeldende kunstenaars uit binnen- en buitenland die gedurende een werkperiode (variërend van enkele weken tot een paar maanden) tijdelijk onderdak kregen in het speciaal daarvoor ingerichte gastverblijf en de werkruimte van stichting KiK.
In de voormalige zuivelfabriek zijn onder meer vaste ateliers en woningen voor beeldende kunstenaars ondergebracht. Op zich is dat niet zo bijzonder. Oude fabriekspanden krijgen wel vaker een dergelijke bestemming. Uniek zijn echter wel de extra faciliteiten die onder de noemer ‘artist-in-residence’ gecreëerd zijn, aldus het juryrapport voor de uitreiking aan KIK, Kunst in Kolderveen.


2007
In 2007 werd de Cultuurprijs gewonnen door Kunsthuis Secretarie. Dankzij de inzet en het inzicht van een groot aantal bestuursleden en vrijwilligers is Kunsthuis Secretarie er in geslaagd in Meppel een artistiek platform te creëren voor de expositie van kunst in de breedste zin van het woord.
Na een herstart in 1995 heeft het toenmalige bestuur er doelbewust voor gekozen ook lokale kunstenaars volop de gelegenheid te bieden werk te presenteren. Het bestuur en de vrijwilligers zijn onvermoeibaar bezig steeds nieuwe doelgroepen aan zich te binden. De exposities zijn gevarieerd en veelal zo ingericht dat de artistieke ontwikkelingen van de kunstenaar goed zijn te volgen.


2008
In de Grote Kerk werd de Henk Boerwinkel Cultuurprijs 2008 officieel uitgereikt aan de Christelijke Muziekvereniging De Bazuin. De Bazuin is voor cultureel Meppel erg belangrijk. De muziekvereniging maakte van de uitreiking een waar muzikaal spektakel. In de binnenstad waren de malletband en majorettes te vinden en bij de ingang van de kerk aan de Hoofdstraat vormden jeugdleden een haag voor een feestelijke ontvangst van de bezoekers. Voorafgegaan door trompetgeschal begon het officiële gedeelte. Voorzitter Bart van den Dolder nam de bijbehorende parafernalia in ontvangst. Henk Boerwinkel maakte gewag van een opmerkelijke overeenkomst. Zijn figurentheater, jarenlang ondergebracht in een boerderij op Hesselingen, heette Triangel. Dat is ook de naam van de oefenruimte van De Bazuin.


2009
De in de nacht van vrijdag 1 op zaterdag 2 mei 2009 op 66-jarige leeftijd overleden beeldend kunstenaar Jan Menses werd postuum onderscheiden met de Henk Boerwinkel Cultuurprijs. De openbare uitreiking vond plaats in de Gasfabriek. Het organiserende comité wilde met de onderscheiding eer bewijzen aan het bijzondere kunstenaarschap van Jan Menses.
Iedereen die kunstenaar Jan Menses persoonlijk gekend heeft, zal zich hem herinneren als een vrije en onafhankelijke geest. Hij manifesteerde zich als een oorspronkelijk denker die vindingrijk reageerde op gegeven omstandigheden en die zijn gevoel voor humor altijd verbond met persoonlijke betrokkenheid. Hij plaatste op unieke wijze kanttekeningen bij allerlei maatschappelijke processen en ontwikkelingen.
Jan Menses signaleerde zaken die volgens hem scheefgegroeid waren en reageerde op maffe toestanden die hij waarnam of constateerde. Soms namen zijn stellingen en statements de vorm aan van ongeleide projectielen, maar meestal waren de speelse knipoog en de opgewekte glimlach nooit ver weg. Menses bezat volgens kunstrecensent Wim van der Beek de gave van het observeren en hij was in staat steeds opnieuw een wending aan de werkelijkheid te geven.
Hoe tegendraads, onorthodox en non-conformistisch zijn opvattingen ook waren, hij verpakte ze in luchtige en toegankelijke beelden, tekeningen, teksten, installaties en projecten boordevol dubbele bodems, valkuilen, voetangels en klemmen.


2010
Popcollectief Xodus leverde al 25 jaar een niet te onderschatten bijdrage aan het aangename popklimaat in Meppel. Xodus organiseerde een imposante reeks tot de verbeelding sprekende en wijd vermaarde muziekevenementen. Het collectief stimuleert de diversiteit van livemuziek in Meppel en zet zich in voor de belangen en de ontwikkeling van bands en individuele popmuzikanten. Xodus brengt generaties muziekfans bij elkaar. De Meppeler jongerencultuur zou tegennatuurlijk stil en angstwekkend saai zijn geweest zonder Popcollectief Xodus.
De positieve, stimulerende en enthousiasmerende invloed van Xodus op de muziekmakende regio leidde ertoe dat bestuursleden als Bert Donker, Nathalie van Kasteren, Frits Lutz en Jan Stam in de loop der jaren Café De Zaak, De Castelijn, de Kansel, de Tapperij en de Stoombootkade omtoverden in gelegenheids-poptempels. Xodus houdt zich staande zonder de zekerheid van een vast poppodium in Meppel.
Het BeatTrix Festival op 30 april groeide uit tot een jaarlijks terugkerend muziekfestijn voor de oudere jongere en jeugdige muziekfanaten


2011
Ook Henni Wouda kreeg postuum de Henk Boerwinkel Cultuurprijs in 2011. De bij de prijs behorende litho werden tijdens de finissage van de expositie over haar veelzijdige oeuvre uitgereikt. Henni Wouda overleed in december 2010. De vele passanten van het Schouwburgplein kijken bewonderend naar het beeld de Harlekijn van Henni Wouda. Het was haar laatste opdracht. Zelfs tijdens de behandeling van haar ziekte werkte zij met grote volharding aan haar beeld.
De wijze waarop Henni Wouda textiele werkvormen toepaste, kan kortweg aangeduid worden als ‘schilderen met textiel’. Zij heeft zowel tweedimensionaal als ruimtelijk werk gemaakt. De bedrukte stoffen vervangen verf en penselen. Vervreemdende trekjes zetten de toon in haar werk. Waar mogelijk vergroot zij menselijke eigenschappen en onuitgesproken verlangens uit om haar ‘statements’ extra kracht bij te zetten. Relativeringsvermogen blijkt de beste garantie voor lichtvoetige en kleurrijke kunst.
Henni Wouda heeft ook bronzen en keramische beelden gemaakt. Het harde en duurzame materiaal vormde een perfecte tegenhanger voor het fragiele en kwetsbare textiel. Toch zijn de verschillen tussen textielkunst en driedimensionaal werk minder groot dan men wellicht geneigd is te denken.
Al deze uitreikingen geven een indruk van het culturele klimaat van Meppel in het afgelopen decennium.


2012
De Stichting Oud Meppel is de winnaar van de Henk Boerwinkel Cultuurprijs 2012. De prijs wordt donderdagavond 13 september tijdens het elfde Internationale Poppen- en Figurenfestival in Schouwburg Ogterop uitgereikt. De combinatie met het Poppenspelfestival is gezocht vanwege de tiende keer dat de lokale culturele prijs wordt uitgereikt en om het eerbetoon aan de befaamde poppenspeler en naamgever van de prijs Henk Boerwinkel te onderstrepen.
De eerste keer ging de prijs naar de Archeologische Vereniging die nauw verbonden is met de Stichting Oud Meppel. De stichting heeft als doel het wekken van belangstelling voor Meppels verleden en het behoud van overblijfselen daaruit. Het bestuur heeft dit enkele maanden geleden daadwerkelijk en voor velen zichtbaar in de praktijk gebracht. Ze tracht haar doelstellingen te verwezenlijken door onder andere onderzoek te verrichten naar het verleden van Meppel.
Een dag na de brand die een van de oudste panden van de stad aan de Kruisstraat deels in de as legde, groef een delegatie van bestuursleden van Oud Meppel in de vormeloze hoop oude stenen om waardevolle elementen van het pand veilig te stellen.